មនុស្សទឹកពេញកែវ
ការប្រៀបធៀបមនុស្សទៅនឹង «ទឹកពេញកែវ» គឺជាការលើកឡើងដ៏មានន័យមួយក្នុងចិត្តវិទ្យានិងការអភិវឌ្ឍខ្លួន។ ជាទូទៅ វាចង់សម្ដៅទៅលើបុគ្គលដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចខាងក្រោម៖
១. ការបិទចិត្តមិនទទួលយកអ្វីដែលថ្មី
មនុស្សទឹកពេញកែវ គឺជាមនុស្សដែលគិតថាខ្លួនឯង «ដឹងអស់ហើយ» ឬ «ពូកែគ្រប់គ្រាន់ហើយ»។ នៅពេលមាននរណាម្នាក់ចង់ផ្ដល់មតិយោបល់ បង្រៀន ឬចែករំលែកបទពិសោធន៍ថ្មីៗ ពួកគេនឹងមិនទទួលយកឡើយ ព្រោះក្នុងចិត្តរបស់គេគ្មាន «កន្លែងទំនេរ» សម្រាប់ផ្ទុកព័ត៌មានបន្ថែមទៀតនោះទេ។
២. អំនួត និងការជឿជាក់លើខ្លួនឯងហួសហេតុ
ចរិតបែបនេះច្រើនតែមកជាមួយអាកប្បកិរិយាអាត្មានិយម៖
* មិនស្ដាប់អ្នកដទៃ៖ ចូលចិត្តនិយាយច្រើនជាងស្ដាប់។
* គិតថាខ្លួនឯងត្រឹមត្រូវជានិច្ច៖ ពិបាកនឹងទទួលស្គាល់កំហុស ឬការកែតម្រូវពីអ្នកជុំវិញខ្លួន។
* ប្រៀបធៀបខ្លួនឯងទៅនឹងអ្នកដទៃ៖ តែងតែចង់បង្ហាញថាខ្លួនមានលើស ឬពូកែជាងគេ។
៣. ភាពជាប់គាំងនៃការរីកចម្រើន
តាមទ្រឹស្ដី Growth Mindset មនុស្សទឹកពេញកែវនឹងឈប់រីកចម្រើន។ កាលណាទឹកពេញហើយ បើយើងចាក់បន្ថែម វានឹងហៀរចេញមកក្រៅទាំងអស់។ ដូចគ្នាដែរ មនុស្សដែលគិតថាខ្លួនឯងចេះអស់ហើយ គឺកំពុងតែបិទទ្វារនៃឱកាស និងចំណេះដឹងថ្មីៗដែលពិភពលោកកំពុងផ្លាស់ប្តូរជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
> គន្លឹះដើម្បីកុំឱ្យក្លាយជាមនុស្សទឹកពេញកែវ
ដើម្បីឱ្យជីវិតទទួលបានជោគជ័យ និងមានភាពស្រស់បំព្រង យើងគួររៀនធ្វើខ្លួនជា «ទឹកកន្លះកែវ»៖
* បន្ទាបខ្លួន៖ ទទួលស្គាល់ថាពិភពលោកនេះធំធេង ហើយយើងមិនអាចដឹងអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនោះទេ។
* រៀនសូត្រពីគ្រប់គ្នា៖ មិនថាអ្នកនោះតូចតាចជាងយើង ឬមានបទពិសោធន៍តិចជាងយើង ក៏គេអាចមានចំណុចខ្លះដែលយើងមិនមានដែរ។
* ស្ដាប់ឱ្យច្រើន៖ ការស្ដាប់គឺជាការបើកទ្វារចំណេះដឹង។
ការរស់នៅ ឬធ្វើការជាមួយមនុស្សដែលចរិត «ទឹកពេញកែវ» អាចជាសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងជារឿងដែលធ្វើឱ្យយើងហត់នឿយបំផុត ព្រោះពួកគេមិនត្រឹមតែមិនស្ដាប់យើងទេ តែថែមទាំងអាចបំបាក់ទឹកចិត្តយើងទៀតផង។
ដើម្បីទប់ទល់ជាមួយស្ថានភាពបែបនេះ ដោយមិនឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តខ្លួនឯង អ្នកអាចសាកល្បង យុទ្ធសាស្ត្រ ខាងក្រោមនេះ៖
១. កុំព្យាយាមយកឈ្នះដោយការវែកញែក
មនុស្សទឹកពេញកែវមិនត្រូវការ «ហេតុផល» ទេ ពួកគេត្រូវការ «ការទទួលស្គាល់»។
* បច្ចេកទេស៖ បើអ្នកដឹងថាការជែកគ្នានឹងមិនទៅមុខទេ ចូរប្រើពាក្យថា «ខ្ញុំយល់ពីទស្សនៈរបស់អ្នក» ឬ «នោះជាចំណុចមួយដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍»។ ការធ្វើបែបនេះមិនមែនមានន័យថាអ្នកចាញ់ទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការ រក្សាសន្តិភាព និងមិនចំណាយកម្លាំងឥតប្រយោជន៍។
២. ប្រើសំណួរជំនួសឱ្យការផ្ដល់យោបល់
ជំនួសឱ្យការប្រាប់គេថា «អ្នកធ្វើបែបនេះខុសហើយ» ឬ «គួរធ្វើបែបនេះវិញ» អ្នកគួរសាកល្បងសួរថា៖
* «ចុះបើស្ថានភាពប្រែប្រួលជាបែបនេះវិញ តើអ្នកគិតថាវិធីសាស្ត្ររបស់អ្នកនៅតែដើរដែរទេ?»
* «តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ ចំពោះជម្រើសមួយផ្សេងទៀតនេះ?»
ការសួរនាំបែបនេះ ធ្វើឱ្យគេមានអារម្មណ៍ថាគេជាអ្នកសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង ហើយកែវទឹករបស់គេនឹងចាប់ផ្ដើមស្រកចុះបន្តិចដើម្បីគិត។
៣. កំណត់ព្រំដែនឱ្យច្បាស់លាស់ (Set Boundaries)
បើបុគ្គលនោះព្យាយាមបង្ខំគំនិតគេមកលើអ្នកខ្លាំងពេក៖
* រក្សាគោលជំហររបស់ខ្លួនឯងដោយភាពគួរសម។
* បង្វែរប្រធានបទទៅរឿងផ្សេង ឬសុំបញ្ចប់ការសន្ទនាដោយសន្តិវិធី ប្រសិនបើវាចាប់ផ្ដើមមានភាពតានតឹង។
៤. រក្សា «កែវទឹក» របស់អ្នកឱ្យនៅទំនេរជានិច្ច
កុំឱ្យចរិតរបស់គេមកមានឥទ្ធិពលលើអ្នក រហូតដល់អ្នកក្លាយជាមនុស្សទឹកពេញកែវម្នាក់ទៀត (ដែលបិទចិត្តមិនស្ដាប់គេ ព្រោះតែខឹង)។ ចូរទុកការរឹងរូសរបស់គេ ជាមេរៀនសម្រាប់យើងឆ្លុះបញ្ចាំងខ្លួនឯងវិញ។
No comments:
Post a Comment